لامپکتومی نوعی جراحی حفظ پستان است که در آن توده سرطانی یا مشکوک همراه با مقدار کمی از بافت سالم اطراف آن برداشته میشود، بدون اینکه کل پستان خارج شود. این روش معمولاً برای کسانی که در مراحل اولیه سرطان پستان هستند یا ضایعات محدود داخل پستان دارند، انجام می شود. هدف جراحی لامپکتومی این است که هم توده بهطور کامل خارج شود و هم ظاهر پستان تا حد امکان حفظ گردد. تصمیم نهایی برای انجام این عمل باید بر اساس اندازه توده، محل آن، نوع سرطان، نتیجه تصویربرداری و نظر جراح پستان گرفته شود.
جراحی لامپکتومی چه کاری انجام میدهد؟
در جراحی لامپکتومی که یکی از انواع جراحی سرطان سینه است، جراح فقط بخش درگیر پستان را خارج میکند؛ یعنی توده، ضایعه یا ناحیهای که در نمونهبرداری یا تصویربرداری مشکوک شناخته شده است. برخلاف ماستکتومی که در آن کل بافت پستان برداشته میشود، در این روش بیشتر حجم پستان حفظ میشود و به همین دلیل به آن «جراحی حفظ پستان» هم گفته میشود.
در بسیاری از موارد، جراح علاوه بر توده، مقدار کمی از بافت سالم اطراف آن را هم برمیدارد. این کار برای بررسی «حاشیه جراحی» انجام میشود؛ یعنی پاتولوژی مشخص کند آیا سلولهای سرطانی تا لبه بافت برداشتهشده رسیدهاند یا نه. اگر حاشیهها پاک باشند، احتمال باقی ماندن سلول سرطانی در محل کمتر است.
لامپکتومی فقط یک عمل زیبایی یا ساده برای برداشتن توده نیست؛ بلکه بخشی از درمان دقیق و برنامهریزیشده سرطان سینه محسوب میشود. به همین دلیل، قبل از عمل باید ماموگرافی، سونوگرافی، MRI در صورت نیاز، بیوپسی و بررسی مرحله بیماری انجام شده باشد.
چه زمانی جراحی حفظ پستان پیشنهاد میشود؟
لامپکتومی زمانی انجام میشود که توده محدود باشد، نسبت اندازه توده به اندازه پستان مناسب باشد و امکان برداشت کامل ضایعه با حفظ ظاهر پستان وجود داشته باشد. در سرطانهای بسیار بزرگ، چندکانونی گسترده یا مواردی که امکان پرتودرمانی وجود ندارد، ممکن است این جراحی مناسب نباشند.
این جراحی در برخی موارد سرطان پستان مرحله اولیه، DCIS یا تودههای مشکوکی که نیاز به برداشت کامل دارند انجام میشود. البته صرفا کوچک بودن توده بهتنهایی کافی نیست؛ محل توده، درگیری غدد لنفاوی، نوع پاتولوژی، سن بیمار، سابقه پرتودرمانی و ترجیح بیمار نیز در تصمیمگیری نقش دارند.
درمان سرطان بدون تخلیه سینه
در ویدیو بالا توضیحات دکتر امیر پاشا ابراهیمی در مورد درمان سرطان سینه بدون تخلیه را حتما مشاهده کنید.
در صورت نیاز به دریافت مشاوره و رزرو نوبت فرم زیر را پر نمایید تا کارشناسان ما در اسرع وقت با شما تماس حاصل فرمایند.
کاندید مناسب و نامناسب لامپکتومی چه کسانی هستند؟
برای انجام این جراحی، پزشک فقط به جواب یک آزمایش نگاه نمیکند. تصمیمگیری معمولاً حاصل کنار هم گذاشتن معاینه، تصویربرداری، نمونهبرداری و شرایط عمومی بیمار است.
کاندید مناسب جراحی حفظ پستان
- توده محدود و قابل برداشت با حاشیه مناسب دارد.
- اندازه پستان نسبت به اندازه توده اجازه حفظ فرم را میدهد.
- بیماری در چند ناحیه وسیع از پستان پخش نشده است.
- از نظر پزشکی توان انجام جراحی و پیگیری درمان را دارد.
کاندید نامناسب جراحی حفظ پستان
- تودههای متعدد و پراکنده در چند قسمت پستان دارد.
- قبلاً در همان ناحیه پرتودرمانی وسیع انجام داده است.
- امکان یا تمایل به تکمیل درمان با پرتودرمانی ندارد.
- نسبت اندازه توده به پستان باعث تغییر شکل شدید پس از عمل میشود.
اگر برای شما یا یکی از نزدیکانتان انجام لامپکتومی پیشنهاد شده است، بهتر است پیش از تصمیم نهایی تمام گزینههای درمانی بهصورت تخصصی بررسی شوند. دکتر امیرپاشا ابراهیمی با ارزیابی دقیق نتایج تصویربرداری، نمونهبرداری و شرایط اختصاصی هر بیمار، مناسبترین روش درمان را پیشنهاد میدهد تا علاوه بر درمان مؤثر، حفظ ظاهر طبیعی پستان نیز تا حد امکان امکانپذیر باشد.
لامپکتومی چه تفاوتی با ماستکتومی دارد؟
تفاوت لامپکتومی و ماستکتومی در میزان بافتی است که برداشته میشود. در لامپکتومی، فقط توده و بافت اطراف آن خارج میشود؛ اما در ماستکتومی، کل بافت پستان برداشته میشود. بنابراین، لامپکتومی معمولاً ظاهر طبیعیتری از پستان را حفظ میکند، اما اغلب نیاز به پرتودرمانی بعد از عمل دارد.
| موضوع مقایسه | لامپکتومی | ماستکتومی |
| میزان برداشت بافت | توده و حاشیهای از بافت سالم | کل بافت پستان |
| حفظ ظاهر پستان | معمولاً بیشتر حفظ میشود | نیازمند بازسازی یا پروتز در صورت تمایل |
| نیاز به پرتودرمانی | اغلب توصیه میشود | بسته به مرحله و شرایط بیمار |
| مدت نقاهت | معمولاً کوتاهتر | معمولاً طولانیتر |
| مناسب برای | تودههای محدود و قابل برداشت | بیماری وسیعتر یا موارد خاص |
| تصمیمگیری نهایی | بر اساس اندازه، محل، پاتولوژی و شرایط بیمار | بر اساس همان عوامل و گاهی ترجیح بیمار |
مزایا و محدودیتهای جراحی حفظ پستان
یکی از مهمترین دلایل انتخاب لامپکتومی، حفظ بخش عمده بافت طبیعی پستان است. این موضوع علاوه بر حفظ ظاهر بدن، در بسیاری از بیماران از نظر روحی نیز تأثیر مثبتی دارد. مطالعات نشان دادهاند که در بیماران منتخب مبتلا به سرطان سینه در مراحل اولیه، اگر لامپکتومی همراه با رادیوتراپی انجام شود، نتایج درمان از نظر کنترل بیماری و بقا با برداشتن کامل پستان قابل مقایسه است.
البته این به معنای مناسب بودن این روش برای همه بیماران نیست. اندازه تومور، محل قرارگیری آن، تعداد کانونهای درگیر، وضعیت ژنتیکی، سن بیمار و برنامه درمانی کلی از عواملی هستند که در انتخاب روش جراحی نقش دارند.
جراحی حفظ پستان در صورت انتخاب صحیح بیمار مزایای متعددی دارد، از جمله:
- حفظ بخش زیادی از بافت طبیعی پستان
- نتیجه ظاهری بهتر نسبت به برداشتن کامل پستان
- تأثیر مثبت بر اعتمادبهنفس بسیاری از بیماران
- دوره نقاهت کوتاهتر در بسیاری از موارد
- امکان دستیابی به نتایج درمانی مطلوب در مراحل اولیه بیماری
در مقابل، بیمار باید بداند که در بیشتر موارد انجام رادیوتراپی پس از عمل بخش مهمی از روند درمان محسوب میشود و نباید از آن صرفنظر کرد.
مراحل قبل از جراحی لامپکتومی
قبل از جراحی، پزشک باید بداند دقیقاً چه چیزی قرار است برداشته شود و آیا ضایعه قابل لمس است یا فقط در تصویربرداری دیده میشود. اگر توده قابل لمس نباشد، ممکن است قبل از عمل با روشهایی مثل مارکرگذاری یا سیمگذاری محل دقیق ضایعه مشخص شود تا جراح بتواند آن را با دقت خارج کند.
همچنین بررسی غدد لنفاوی زیر بغل در برخی بیماران لازم است. اگر احتمال انتشار بیماری به غدد لنفاوی وجود داشته باشد، ممکن است همزمان با لامپکتومی، نمونهبرداری از غده لنفاوی نگهبان انجام شود. این کار به تعیین مرحله بیماری و انتخاب درمانهای بعدی کمک میکند.
آزمایشها و بررسیهای رایج پیش از عمل
- ماموگرافی، سونوگرافی یا MRI پستان در صورت نیاز
- بررسی جواب بیوپسی و نوع پاتولوژی
- آزمایش خون و ارزیابی وضعیت عمومی بدن
- بررسی داروهای مصرفی، مخصوصاً رقیقکنندههای خون
- مشاوره بیهوشی یا قلب در بیماران پرخطر
- برنامهریزی برای پرتودرمانی یا درمانهای تکمیلی بعد از عمل
جراحی لامپکتومی چگونه انجام میشود؟
لامپکتومی معمولاً با بیهوشی عمومی انجام میشود، هرچند شرایط هر بیمار ممکن است متفاوت باشد. جراح برشی روی پستان ایجاد میکند و توده را همراه با حاشیهای از بافت اطراف خارج میکند. محل برش معمولاً طوری انتخاب میشود که هم دسترسی مناسب ایجاد کند و هم تا حد امکان اثر ظاهری کمتری باقی بگذارد.
پس از خارج کردن توده، نمونه برای بررسی پاتولوژی ارسال میشود. پاتولوژی مشخص میکند نوع ضایعه چیست، اندازه واقعی آن چقدر است و آیا حاشیههای جراحی پاک هستند یا نه. در بعضی موارد ممکن است بعد از آماده شدن جواب نهایی، نیاز به جراحی مجدد برای پاکسازی حاشیهها مطرح شود.
اگر نمونهبرداری از غده لنفاوی نگهبان لازم باشد، این کار میتواند در همان جلسه انجام شود. نتیجه بررسی غدد لنفاوی به پزشک کمک میکند تا درباره درمانهای تکمیلی مانند پرتودرمانی، شیمیدرمانی، هورموندرمانی یا درمان هدفمند تصمیم دقیقتری بگیرد.
آیا بعد از لامپکتومی پرتودرمانی لازم است؟
در بسیاری از موارد، توصیه میشود که بعد از جراحی حفظ پستان، پرتودرمانی انجام شود. دلیل آن این است که حتی اگر توده کامل برداشته شود، ممکن است سلولهای میکروسکوپی در بافت باقی مانده باشند. پرتودرمانی با هدف کاهش احتمال عود موضعی در همان پستان انجام میشود.
البته همه بیماران یک برنامه درمانی مشابه ندارند. سن بیمار، نوع تومور، اندازه ضایعه، وضعیت گیرندههای هورمونی، درگیری غدد لنفاوی، حاشیه جراحی و شرایط عمومی بدن در تصمیمگیری اثر دارند.
هر بیمار شرایط متفاوتی دارد و تصمیم درباره نوع جراحی نباید صرفاً بر اساس تجربه اطرافیان یا مطالب اینترنتی گرفته شود. اگر میخواهید بدانید لامپکتومی برای شما مناسب است یا خیر، دکتر امیرپاشا ابراهیمی با بررسی کامل نتایج ماموگرافی، سونوگرافی، MRI و گزارش پاتولوژی، مناسبترین مسیر درمان را به شما پیشنهاد میدهد تا با اطمینان بیشتری تصمیم بگیرید.
جای زخم و ظاهر پستان بعد از لامپکتومی
یکی از دغدغههای رایج بیماران، شکل پستان بعد از عمل است. میزان تغییر ظاهر به اندازه توده، محل آن، اندازه پستان، حجم بافت برداشتهشده و تکنیک جراحی بستگی دارد. در تودههای کوچکتر، تغییر ظاهری ممکن است کم باشد؛ اما در تودههای بزرگتر یا نزدیک نوک پستان، احتمال تغییر فرم بیشتر است.
در برخی موارد، جراح میتواند از تکنیکهای جراحی آنکوپلاستیک یا جراحی قرینه سازی سینه استفاده کند؛ یعنی همزمان با برداشت توده، فرم پستان را تا حد امکان بازسازی کند. این موضوع بهویژه برای بیمارانی که علاوه بر درمان سرطان، کیفیت زندگی و تصویر بدنی برایشان اهمیت دارد، مناسب است.
مراقبتهای مهم بعد از لامپکتومی
رعایت توصیههای پزشک نقش مهمی در کاهش عوارض و تسریع روند بهبود جراحی حفظ پستان دارد.
مهمترین نکات عبارتاند از:
- داروها را دقیقاً طبق دستور مصرف کنید.
- پانسمان را تا زمان تعیینشده تعویض نکنید.
- تا چند روز از بلند کردن اجسام سنگین خودداری کنید.
- حرکات سبک شانه را طبق آموزش پزشک انجام دهید.
- در صورت تب، ترشح غیرطبیعی یا افزایش درد سریعاً به پزشک مراجعه کنید.
- مراجعات بعدی را به تعویق نیندازید.
بیشتر بیماران طی چند هفته میتوانند فعالیتهای روزمره خود را از سر بگیرند، اما زمان دقیق بازگشت به کار به نوع شغل و وضعیت جسمی هر فرد بستگی دارد.
آیا بعد از لامپکتومی امکان بازگشت سرطان وجود دارد؟
باید توجه داشت که هیچ روش درمانی خطر بازگشت بیماری را به صفر نمیرساند، اما رعایت برنامه درمانی میتواند این احتمال را تا حد زیادی کاهش دهد.
برداشتن کامل توده، انجام رادیوتراپی، درمانهای دارویی در صورت نیاز و پیگیریهای منظم، مهمترین عواملی هستند که در کاهش خطر عود نقش دارند.
به همین دلیل، حتی پس از پایان درمان نیز انجام معاینات دورهای، ماموگرافی و مراجعه منظم به پزشک اهمیت زیادی دارد. انتخاب بهترین دکتر سرطان سینه و پیگیری درمان تحت نظر یک تیم باتجربه میتواند نقش مهمی در تشخیص زودهنگام هرگونه تغییر احتمالی داشته باشد.
تشخیص صحیح، جراحی دقیق و پیگیری منظم؛ سه رکن درمان موفق
اگر به تازگی با تشخیص توده پستان یا سرطان سینه مواجه شدهاید و به دنبال بررسی شزایط خود برای انجام لامپکتومی یا جراحی حفظ پستان هستید، بهتر ایت به دکتر متخصص پستان مراجعه کنید. دکتر امیرپاشا ابراهیمی با تجربه در درمان بیماریهای پستان و انجام جراحیهای تخصصی، تمام مراحل از ارزیابی اولیه تا درمان و پیگیری پس از عمل را با دقت برنامهریزی میکند تا بهترین نتیجه درمانی و زیبایی برای هر بیمار حاصل شود. برای دریافت مشاوره تخصصی و رزرو نوبت، میتوانید با مطب تماس بگیرید.
مشاوره و رزرو نوبت از دکتر امیر پاشا ابراهیمی
