انواع ماستکتومی؛ بررسی کامل تفاوت روش‌ها و کاربرد هر کدام

انواع ماستکتومی شامل چند روش جراحی با اهداف و وسعت متفاوت است و انتخاب بین آن‌ها به مرحله بیماری، محل تومور، وضعیت پوست و نوک سینه، درگیری غدد لنفاوی و امکان بازسازی بستگی دارد. در ادامه، تفاوت هریک از انواع جراحی برداشتن سینه و ویژگی هایی که هر نوع جراحی دارند را بررسی می‌کنیم.

انواع ماستکتومی چیست؟

انواع ماستکتومی به روش‌های مختلف برداشتن بافت پستان گفته می‌شود که بسته به شرایط بیمار، وسعت سرطان، درگیری پوست یا نوک سینه، و نیاز به ارزیابی یا برداشت غدد لنفاوی انتخاب می‌شوند. در بعضی روش‌ها ماستکتومی فقط بافت اصلی سینه برداشته می‌شود و در بعضی دیگر، برداشت غدد لنفاوی یا حفظ پوست و نوک سینه نیز در برنامه جراحی قرار می‌گیرد. شناخت تفاوت این روش‌ها به شما کمک می‌کند تصمیم درمانی را آگاهانه‌تر دنبال کنید.

نوع ماستکتومی	تعریف کوتاه
ماستکتومی ساده یا کامل	برداشت کامل بافت سینه بدون برداشت وسیع عضلات قفسه سینه
ماستکتومی رادیکال اصلاح‌شده	برداشت کامل سینه همراه با برداشت غدد لنفاوی زیربغل
ماستکتومی رادیکال	برداشت سینه، غدد لنفاوی و عضلات زیرین در موارد خاص
ماستکتومی حفظ پوست	برداشت بافت سینه با حفظ بیشتر پوست برای بازسازی بهتر
ماستکتومی حفظ نوک سینه	برداشت بافت سینه با حفظ پوست و کمپلکس نوک سینه در افراد منتخب
ماستکتومی پیشگیرانه	جراحی کاهش خطر در افراد با ریسک بالای سرطان پستان

ماستکتومی ساده یا کامل چیست؟

ماستکتومی ساده یا Total Mastectomy روشی است که در آن تقریباً تمام بافت پستان برداشته می‌شود، اما معمولاً عضلات جدار قفسه سینه حفظ می‌شوند. این روش یکی از رایج‌ترین انواع جراحی در درمان برخی موارد سرطان پستان و نیز در جراحی پیشگیرانه است.

در ماستکتومی ساده چه بخش‌هایی برداشته می‌شود؟

در این روش، بافت اصلی سینه همراه با بخشی از پوست و معمولاً نوک سینه و هاله اطراف آن برداشته می‌شود، مگر اینکه نوع خاصی از جراحی حفظ پوست یا حفظ نوک سینه برنامه‌ریزی شده باشد. در ماستکتومی کامل معمولاً عضلات زیر سینه حفظ می‌شوند و برداشت غدد لنفاوی فقط در صورت نیاز تشخیصی یا درمانی به‌صورت جداگانه انجام می‌شود. به همین دلیل این روش نسبت به جراحی‌های وسیع‌تر، آسیب بافتی کمتری دارد.

ماستکتومی ساده برای چه بیمارانی انجام می‌شود؟

• بیمارانی که تومور محدود به بافت سینه است
• افرادی که کاندید جراحی حفظ پستان نیستند
• بیمارانی با چند کانون تومور در یک پستان
• افرادی که به دلایل پزشکی یا شخصی ماستکتومی را به لامپکتومی ترجیح می‌دهند
• بیمارانی که برای کاهش خطر، جراحی پیشگیرانه انجام می‌دهند
• مواردی که پرتودرمانی پس از جراحی مناسب یا ممکن نیست

مزایا و محدودیت‌های ماستکتومی ساده

مزایا	محدودیت ها
برداشت کامل بافت پستان در یک جراحی	معمولاً نوک سینه و بخش‌هایی از پوست برداشته می‌شود
حفظ عضلات قفسه سینه	از نظر ظاهری نیاز به بازسازی یا پروتز دارد
مناسب برای برخی موارد چندکانونی	در بعضی بیماران همچنان درمان تکمیلی لازم است
امکان انجام همراه با بازسازی	برای همه بیماران بهترین گزینه نیست
نسبت به روش‌های وسیع‌تر تهاجم کمتر دارد	تصمیم‌گیری آن کاملاً وابسته به شرایط تومور است

ماستکتومی رادیکال اصلاح‌شده چیست؟

ماستکتومی رادیکال اصلاح‌شده یا Modified Radical Mastectomy روشی است که در آن کل بافت پستان برداشته می‌شود و هم‌زمان بخشی از غدد لنفاوی زیر بغل نیز خارج می‌شود. این نوع از انواع ماستکتومی زمانی انجام می‌شود که علاوه بر کنترل ضایعه پستان، ارزیابی یا درمان درگیری لنفاوی هم اهمیت داشته باشد. در این جراحی، عضلات اصلی قفسه سینه معمولاً حفظ می‌شوند و به همین دلیل از ماستکتومی رادیکال کلاسیک محافظه‌کارانه‌تر است.

در چه شرایطی modified radical mastectomy انجام می‌شود؟

• زمانی که سرطان پستان نیاز به برداشت کامل سینه دارد
• وقتی احتمال یا شواهد درگیری غدد لنفاوی زیربغل وجود دارد
• در برخی تومورهای بزرگ یا گسترده
• در مواردی که حفظ پستان امکان‌پذیر نیست
• وقتی بررسی پاتولوژیک غدد لنفاوی برای تصمیم‌گیری درمانی مهم است
• در برخی بیمارانی که پس از ارزیابی تیم درمان، این روش مناسب‌تر تشخیص داده می‌شود

مزایا و عوارض احتمالی

مزایا	عوارض احتمالی
کنترل بهتر بیماری در موارد همراه با درگیری لنفاوی	احتمال تورم دست یا لنف ادم
امکان برداشت هم‌زمان سینه و غدد لنفاوی	بی‌حسی یا گزگز ناحیه زیر بغل
حفظ عضلات قفسه سینه	محدودیت موقت حرکت شانه
اطلاعات دقیق‌تر پاتولوژی از وضعیت غدد	درد، سروما یا تجمع مایع
روش استاندارد در برخی بیماران	نیاز به مراقبت بیشتر پس از عمل

ماستکتومی رادیکال چیست؟

ماستکتومی رادیکال روش قدیمی‌تر و وسیع‌تری از جراحی است که در آن علاوه بر سینه و غدد لنفاوی زیر بغل، عضلات زیرین قفسه سینه نیز برداشته می‌شوند. امروزه این روش به‌مراتب کمتر از گذشته استفاده می‌شود، زیرا در بسیاری از بیماران می‌توان با روش‌های محافظه‌کارانه‌تر نتیجه مناسب گرفت. با این حال، در برخی شرایط خاص همچنان ممکن است انجام شود.

ماستکتومی رادیکال در چه مواردی انجام می‌شود؟

• درگیری مستقیم عضلات قفسه سینه توسط تومور
• تومورهای بسیار پیشرفته موضعی
• موارد خاصی که جراحی وسیع‌تر از نظر انکولوژیک ضرورت دارد
• بیمارانی که سایر روش‌ها پاسخ کافی برای کنترل موضعی نمی‌دهند
• شرایطی که تیم جراحی بر اساس بررسی کامل، برداشت وسیع‌تر را لازم بداند

ماستکتومی همزمان با جراحی قرینه سازی سینه

در بعضی بیماران، علاوه بر درمان سرطان، موضوع تقارن و تناسب ظاهری سینه‌ها هم اهمیت زیادی دارد. در این شرایط می‌توان ماستکتومی را هم‌زمان با جراحی قرینه‌سازی سینه برنامه‌ریزی کرد تا نتیجه نهایی از نظر زیبایی و کیفیت زندگی بهتر باشد. این رویکرد نیازمند مهارت بالای جراح در هر دو جنبه درمان سرطان و جراحی زیبایی سینه است.

ماستکتومی حفظ پوست چیست؟

ماستکتومی حفظ پوست یا Skin-Sparing Mastectomy روشی است که در آن بافت داخلی سینه برداشته می‌شود، اما بخش زیادی از پوست خارجی سینه حفظ می‌گردد. این نوع از انواع جراحی برداشتن سینه معمولاً زمانی انتخاب می‌شود که برنامه بازسازی سینه وجود داشته باشد و از نظر انکولوژیک، حفظ پوست بی‌خطر باشد. مزیت اصلی آن کمک به ایجاد فرم طبیعی‌تر در بازسازی بعدی یا هم‌زمان است.

در skin-sparing mastectomy چه چیزی حفظ می‌شود؟

در این روش بیشتر پوست پوشاننده سینه باقی می‌ماند، اما بافت غده‌ای سینه از زیر آن برداشته می‌شود. بسته به محل تومور و شرایط بیمار، ممکن است نوک سینه و هاله برداشته شوند، در حالی که پوسته خارجی سینه حفظ می‌شود تا برای بازسازی بستر مناسبی ایجاد کند. این حفظ پوستی می‌تواند نتیجه زیبایی بعد از جراحی را به‌طور قابل توجهی بهتر کند.

چه افرادی کاندید مناسب این روش هستند؟

• بیمارانی که نیاز به ماستکتومی دارند و قصد بازسازی سینه دارند
• افرادی که درگیری وسیع پوستی ندارند
• بیمارانی که تومور نزدیک به پوست یا همراه با زخم پوستی فعال ندارند
• افرادی که از نظر ارزیابی تصویربرداری و معاینه، شرایط حفظ پوست را دارند
• بیمارانی که تصمیم درمانی آن‌ها توسط جراح سرطان پستان و تیم بازسازی تأیید شده است

ماستکتومی حفظ نوک سینه چیست؟

ماستکتومی حفظ نوک سینه یا Nipple-Sparing Mastectomy نوعی جراحی است که در آن بافت پستان برداشته می‌شود، اما پوست سینه و کمپلکس نوک سینه و هاله تا حد امکان حفظ می‌شوند. این روش از نظر زیبایی می‌تواند نتیجه بسیار مطلوبی ایجاد کند، ولی فقط در شرایط خاصی مناسب است. تصمیم‌گیری درباره آن باید کاملاً بر اساس محل تومور، فاصله آن از نوک سینه و ارزیابی دقیق جراح باشد.

چه زمانی امکان حفظ نوک سینه وجود دارد؟

• وقتی تومور در نزدیکی نوک سینه قرار نداشته باشد
• زمانی که شواهدی از درگیری نوک سینه یا هاله وجود نداشته باشد
• در بیمارانی که از نظر اندازه و محل تومور کاندید مناسب هستند
• وقتی وضعیت پوست و خون‌رسانی سینه مناسب باشد
• در مواردی که بازسازی فوری برنامه‌ریزی شده است
• وقتی تیم درمان پس از بررسی کامل، ایمنی این روش را تأیید کند

مزایا و ملاحظات این روش

مزایا	ملاحظات
نتیجه ظاهری طبیعی‌تر پس از بازسازی	برای همه بیماران مناسب نیست
حفظ فرم خارجی سینه بهتر از برخی روش‌ها	نیاز به ارزیابی دقیق از نظر درگیری نوک سینه
رضایت بیشتر برخی بیماران از تصویر بدنی	احتمال مشکلات خون‌رسانی به نوک سینه وجود دارد
امکان ترکیب با بازسازی فوری	انتخاب آن باید بر پایه اصول انکولوژیک باشد
کاهش نیاز به بازسازی ظاهری نوک سینه	در برخی موارد احتمال برداشتن ثانویه وجود دارد

ماستکتومی پیشگیرانه چیست؟

ماستکتومی پیشگیرانه یا Prophylactic Mastectomy جراحی‌ای است که نه برای درمان سرطان موجود، بلکه برای کاهش خطر ابتلا به سرطان پستان در افراد پرخطر انجام می‌شود. این روش بیشتر در کسانی مطرح است که به دلیل سابقه خانوادگی قوی یا جهش‌های ژنتیکی شناخته‌شده، ریسک بالاتری برای ابتلا دارند. تصمیم به انجام آن باید پس از مشاوره دقیق ژنتیک، ارزیابی تخصصی و آگاهی کامل از مزایا و محدودیت‌ها گرفته شود.

چه کسانی ممکن است به ماستکتومی پیشگیرانه نیاز داشته باشند؟

• افرادی با جهش‌های ژنتیکی مانند BRCA1 یا BRCA2
• کسانی که سابقه خانوادگی بسیار قوی سرطان پستان دارند
• بیمارانی که در یک سینه سرطان داشته‌اند و در سینه مقابل ریسک بالا دارند
• افرادی با برخی سندرم‌های ارثی مرتبط با سرطان
• کسانی که پس از مشاوره تخصصی، جراحی کاهش خطر را بهترین انتخاب می‌دانند

آیا ماستکتومی پیشگیرانه خطر سرطان سینه را کاملاً از بین می‌برد؟

این جراحی خطر سرطان پستان را به‌طور قابل توجهی کاهش می‌دهد، اما آن را به صفر نمی‌رساند. دلیل آن این است که حتی با جراحی دقیق، ممکن است مقدار بسیار کمی از بافت پستان در بدن باقی بماند. بنابراین بعد از ماستکتومی پیشگیرانه هم پیگیری پزشکی، معاینه و برنامه مراقبتی همچنان اهمیت دارد و نباید فکر کنید که خطر به‌طور کامل حذف شده است.

تفاوت انواع ماستکتومی در یک نگاه

نوع ماستکتومی	چه چیزی برداشته می‌شود	غدد لنفاوی	پوست سینه	نوک سینه	کاربرد اصلی
ماستکتومی ساده یا کامل	کل بافت سینه	معمولاً برداشته نمی شود یا محدود برداشته می شود	معمولاً بخشی برداشته می‌شود	معمولاً برداشته می‌شود	درمان برخی سرطان‌ها یا جراحی پیشگیرانه
ماستکتومی رادیکال اصلاح‌شده	کل بافت سینه	بله، غدد زیربغل	بسته به روش	معمولاً برداشته می‌شود	موارد همراه با نیاز به ارزیابی/برداشت لنفاوی
ماستکتومی رادیکال	سینه + غدد لنفاوی + عضلات زیرین	بله	برداشته می‌شود	برداشته می‌شود	موارد خاص و پیشرفته
ماستکتومی حفظ پوست	بافت سینه	بسته به نیاز	بیشتر پوست حفظ می‌شود	معمولاً برداشته می‌شود	مناسب برای بازسازی بهتر
ماستکتومی حفظ نوک سینه	بافت سینه	بسته به نیاز	حفظ می‌شود	حفظ می‌شود	بیماران منتخب با شرایط مناسب
ماستکتومی پیشگیرانه	بافت سینه برای کاهش خطر	معمولاً نه	بسته به تکنیک	بسته به تکنیک	کاهش خطر در افراد پرریسک

کدام نوع ماستکتومی برای هر بیمار مناسب‌تر است؟

انتخاب بهترین روش از میان انواع ماستکتومی به عوامل مختلفی بستگی دارد. اندازه تومور، تعداد کانون‌های درگیری، وضعیت غدد لنفاوی، درگیری پوست یا نوک سینه، سابقه خانوادگی، وضعیت ژنتیکی و حتی برنامه شما برای بازسازی سینه، همگی در تصمیم نهایی موثر هستند. به همین دلیل، روشی که برای یک بیمار بسیار مناسب است، ممکن است برای بیمار دیگر انتخاب درستی نباشد.

لازم به ذکر است که هدف از انواع جراحی برداشتن سینه فقط برداشتن تومور نیست؛ بلکه باید ایمنی درمان، نتیجه ظاهری، کیفیت زندگی و مسیر درمان‌های بعدی هم در نظر گرفته شود. برای همین، ارزیابی توسط جراح باتجربه در جراحی سرطان پستان اهمیت زیادی دارد تا بین کنترل کامل بیماری و حفظ بهترین نتیجه عملکردی و ظاهری تعادل برقرار شود.

اگر می‌خواهید بدانید کدام نوع جراحی ماستکتومی برای شرایط شما مناسب‌تر است، برای دریافت مشاوره تخصصی و رزرو نوبت با دکتر امیرپاشا ابراهیمی اقدام کنید.