سرطان متاستیک سینه زمانی مطرح می‌شود که سلول‌های سرطانی از پستان به بخش‌های دورتر بدن گسترش پیدا کرده باشند. شنیدن واژه «متاستاز» می‌تواند نگران‌کننده باشد، اما متاستاتیک‌شدن سرطان به این معنا نیست که دیگر هیچ گزینه درمانی وجود ندارد.
امروزه روش‌های مختلفی برای کنترل رشد بیماری، کاهش علائم و حفظ کیفیت زندگی در دسترس است. نوع درمان نیز برای همه افراد یکسان نیست و بر اساس محل متاستاز، ویژگی‌های تومور و شرایط عمومی شما انتخاب می‌شود.
سرطان متاستاتیک سینه چیست؟
سرطان متاستیک سینه که با عنوان سرطان پستان مرحله چهار نیز شناخته می‌شود، زمانی اتفاق می‌افتد که سلول‌های سرطانی از بافت پستان جدا شوند و از طریق جریان خون یا سیستم لنفاوی به نقاط دورتر بدن برسند. استخوان‌ها، کبد، ریه‌ها و مغز از محل‌های شایع انتشار سرطان پستان هستند.
نکته مهم این است که اگر سرطان پستان مثلاً به ریه برسد، بیماری «سرطان ریه» محسوب نمی‌شود؛ سلول‌های موجود در ریه همچنان از نوع سلول‌های سرطان پستان هستند و درمان نیز بر همین اساس برنامه‌ریزی می‌شود.
اگر قبلاً سابقه سرطان سینه داشته‌اید و اکنون با علائم تازه یا مداومی روبه‌رو شده‌اید، بهتر است علت آن را خودتان به عود یا متاستاز نسبت ندهید. بررسی پزشکی مشخص می‌کند این نشانه‌ها با سرطان ارتباط دارند یا دلیل دیگری پشت آن‌هاست.
سرطان سینه بیشتر به کدام قسمت‌های بدن متاستاز می‌دهد؟
سلول‌های سرطان پستان می‌توانند به بخش‌های مختلف بدن برسند، اما احتمال درگیری بعضی اندام‌ها بیشتر است. استخوان، کبد، ریه و مغز از شناخته‌شده‌ترین محل‌های متاستاز سرطان پستان هستند. نوع علائم نیز تا حد زیادی به محل درگیری و میزان گسترش بیماری بستگی دارد.
متاستاز سرطان سینه به استخوان
استخوان یکی از محل‌های شایع متاستاز سرطان پستان است. درگیری استخوان ممکن است با درد مداوم در کمر، لگن، دنده‌ها یا اندام‌ها همراه باشد. در بعضی افراد استحکام استخوان کاهش پیدا می‌کند و احتمال شکستگی بیشتر می‌شود. درد استخوانی مداوم، به‌خصوص در فردی که سابقه سرطان پستان دارد، نیاز به ارزیابی پزشکی دارد.
متاستاز سرطان سینه به کبد
وقتی سلول‌های سرطان به کبد می‌رسند، ممکن است در مراحل اولیه علامت مشخصی ایجاد نکنند. با پیشرفت درگیری، کاهش اشتها، احساس ناراحتی یا درد در سمت راست شکم، ضعف و در برخی موارد زردشدن پوست یا چشم‌ها ممکن است ایجاد شود. وجود این علائم به‌تنهایی به معنی متاستاز کبدی نیست و برای تشخیص به بررسی‌های تکمیلی نیاز دارید.
متاستاز سرطان سینه به ریه
متاستاز ریه ممکن است باعث سرفه مداوم، تنگی نفس یا احساس ناراحتی در قفسه سینه شود. شدت علائم به میزان درگیری ریه بستگی دارد و برخی افراد در ابتدای متاستاز علامت واضحی ندارند. بیماری‌های تنفسی متعدد نیز می‌توانند علائم مشابه ایجاد کنند؛ بنابراین تشخیص تنها بر اساس نشانه‌ها امکان‌پذیر نیست.
اگر سابقه بیماری پستان دارید و با علائم مداوم یا تغییرات جدید روبه‌رو شده‌اید، میتوانید برای ارزیابی تخصصی پستان و بررسی مسیر تشخیص از دکتر امیرپاشا ابراهیمی، فلوشیپ فوق‌تخصصی جراحی پستان در تهران، نوبت مشاوره دریافت کنید.
متاستاز سرطان سینه به مغز
درگیری مغز می‌تواند با علائمی مانند سردرد تازه و مداوم، سرگیجه، تغییرات بینایی، ضعف بخشی از بدن، اختلال در تعادل یا در مواردی تشنج همراه باشد. بروز علائم عصبی جدید به‌خصوص در فردی با سابقه سرطان پستان باید جدی گرفته شود و ممکن است به تصویربرداری مغز نیاز داشته باشد.
علائم سرطان متاستاتیک سینه چیست؟
علائم سرطان متاستاتیک سینه در همه افراد مشابه نیست. بعضی نشانه‌ها به محل متاستاز مربوط هستند و گاهی نیز بیماری در ابتدا علامت مشخصی ایجاد نمی‌کند. وجود یک یا چند علامت زیر لزوماً به معنای متاستاز نیست، اما اگر مداوم باشد باید بررسی شود:
- درد مداوم استخوان یا کمر
- خستگی شدید و غیرمعمول
- کاهش وزن یا کاهش اشتها بدون علت مشخص
- سرفه طولانی یا تنگی نفس
- درد یا احساس فشار در شکم
- سردرد جدید و مداوم
- اختلال تعادل، بینایی یا حرکت
- ضعف عمومی یا کاهش توان انجام فعالیت‌های روزانه
به‌خصوص پس از پایان درمان سرطان سینه، بهتر است علائم تازه و ماندگار را در ویزیت‌های پیگیری با پزشک مطرح کنید و منتظر شدیدشدن آن‌ها نمانید.
سرطان متاستاتیک سینه چگونه تشخیص داده می‌شود؟
پزشک ابتدا سوابق بیماری، نوع سرطان قبلی، درمان‌های انجام‌شده و علائم فعلی شما را بررسی می‌کند. سپس بر اساس محل مشکوک ممکن است آزمایش خون، CT اسکن، اسکن استخوان، MRI یا سایر روش‌های تصویربرداری درخواست شود. همه بیماران به همه این آزمایش‌ها نیاز ندارند و انتخاب تست به شرایط هر فرد وابسته است.
در بعضی شرایط از محل مشکوک به متاستاز نمونه‌برداری یا بیوپسی انجام می‌شود. این نمونه علاوه بر تأیید وجود سلول‌های سرطانی، می‌تواند برای بررسی نشانگرهایی مانند ER، PR و HER2 استفاده شود؛ زیرا ویژگی‌های سرطان متاستاتیک ممکن است با تومور اولیه تفاوت داشته باشد. نتیجه این بررسی‌ها در انتخاب درمان مناسب اهمیت زیادی دارد.
آیا سرطان متاستاتیک سینه قابل درمان است؟
در سرطان پستان متاستاتیک، معمولاً هدف اصلی درمان کنترل بیماری، کندکردن رشد سرطان، کاهش علائم و حفظ کیفیت زندگی است. درمان قطعی در اغلب موارد امکان‌پذیر نیست، اما این موضوع به معنای کوتاه‌بودن حتمی مدت زندگی نیست. بعضی بیماران می‌توانند برای سال‌ها با بیماری کنترل‌شده زندگی کنند و با تغییر وضعیت سرطان، نوع دارو یا روش درمان نیز تغییر کند.
روش‌های درمان سرطان متاستاتیک سینه
روش درمان بر اساس گیرنده‌های هورمونی، وضعیت HER2، محل و میزان انتشار سرطان، درمان‌های قبلی و شرایط جسمی شما انتخاب می‌شود. در سرطان متاستاتیک معمولاً درمان‌های سیستمیک، یعنی درمان‌هایی که در سراسر بدن اثر می‌کنند، محور اصلی هستند. جراحی و پرتودرمانی نیز در شرایط مشخص برای کنترل بعضی توده‌ها، کاهش درد یا برطرف‌کردن عوارض بیماری به کار می‌روند.
| روش درمان | در چه شرایطی انجام می‌شود؟ | توضیحات |
| هورمون‌درمانی | در سرطان‌های دارای گیرنده هورمونی مثبت | با کاهش اثر هورمون‌ها می‌تواند رشد بعضی تومورها را آهسته کند. |
| درمان هدفمند | در صورت وجود اهداف مولکولی مانند HER2 یا برخی تغییرات ژنتیکی | دارو بر ویژگی مشخص سلول سرطانی اثر می‌گذارد و انتخاب آن به نتایج آزمایش‌ها وابسته است. |
| شیمی‌درمانی | در برخی سرطان‌های با رشد سریع، مقاوم به درمان‌های دیگر یا دارای علائم قابل‌توجه | داروها در سراسر بدن گردش می‌کنند و بر سلول‌های سرطانی اثر می‌گذارند. |
| ایمونوتراپی | در برخی بیماران، از جمله بعضی انواع سرطان پستان سه‌گانه منفی | با توجه به ویژگی‌های تومور و نتایج بررسی‌های آزمایشگاهی انتخاب می‌شود. |
| پرتودرمانی و جراحی | برای کنترل بعضی متاستازهای علامت‌دار یا عوارض موضعی | معمولاً جایگزین درمان سیستمیک نیستند و در شرایط مشخص استفاده می‌شوند. |
در سرطان متاستاتیک، جراحی سرطان سینه باید با توجه به محل تومور، گستردگی بیماری، علائم و هدف درمان انجام شود. دکتر امیرپاشا ابراهیمی، فلوشیپ فوق‌تخصصی جراحی پستان دانشگاه علوم پزشکی تهران، در زمینه تشخیص و جراحی بیماری‌های پستان فعالیت دارند. اگر به دنبال ارزیابی توسط بهترین دکتر سرطان سینه هستید، میتوانید از طریق راه های ارتباطی از دکتر ابراهیمی نوبت دریافت نمایید.
طول عمر بیماران مبتلا به سرطان متاستاتیک سینه چقدر است؟
برای سرطان متاستاتیک سینه نمی‌توان یک عدد ثابت را به‌عنوان طول عمر همه بیماران اعلام کرد. پیش‌آگهی به عواملی مثل محل و میزان متاستاز، نوع زیستی سرطان، وضعیت گیرنده‌های هورمونی و HER2، سلامت عمومی و میزان پاسخ به درمان وابسته است. آمارهای جمعیتی برای شناخت کلی بیماری کاربرد دارند، اما نمی‌توانند مشخص کنند یک فرد دقیقاً چقدر زندگی خواهد کرد. مؤسسه ملی سرطان آمریکا نیز تأکید می‌کند که برخی افراد در صورت کنترل مناسب بیماری می‌توانند سال‌ها با سرطان پستان متاستاتیک زندگی کنند.
بر اساس توضیح National Cancer Institute
“Some people can live for years with metastatic breast cancer that is well controlled.”
ترجمه: «برخی افراد می‌توانند با سرطان پستان متاستاتیکی که به‌خوبی کنترل شده است، سال‌ها زندگی کنند.»
اگر شما یا یکی از اعضای خانواده‌تان با تشخیص سرطان پستان یا احتمال متاستاز روبه‌رو هستید، تصمیم درباره مراحل بعدی بهتر است بر اساس پرونده پزشکی، تصویربرداری و نتایج پاتولوژی گرفته شود. برای بررسی تخصصی بیماری‌های پستان و دریافت نظر درباره گزینه‌های جراحی در تهران میتوانید از دکتر امیرپاشا ابراهیمی نوبت مشاوره دریافت کنید.
مشاوره و رزرو نوبت از دکتر امیر پاشا ابراهیمی
