مراحل و درجه‌بندی سرطان سینه نشان می‌دهد بیماری تا چه اندازه پیشرفت کرده و آیا سلول‌های سرطانی فقط در بافت پستان قرار دارند یا به غدد لنفاوی و بخش‌های دیگر بدن نیز گسترش یافته‌اند. پزشکان معمولاً سرطان سینه را از مرحله صفر تا مرحله چهار دسته‌بندی می‌کنند و تعیین دقیق مرحله بیماری نقش مهمی در انتخاب روش درمان، پیش‌بینی روند بیماری و تصمیم‌گیری درباره جراحی، شیمی‌درمانی یا سایر درمان‌ها دارد. در ادامه با مراحل مختلف سرطان سینه، نحوه درجه‌بندی و تفاوت هر مرحله به زبان ساده آشنا می‌شوید.
اگر شما یا یکی از نزدیکانتان با تشخیص سرطان پستان مواجه شده‌اید، شناخت مراحل این بیماری می‌تواند به درک بهتر روند درمان کمک کند.
درجه بندی سرطان سینه چگونه انجام می‌شود؟
درجه بندی سرطان سینه معمولاً بر اساس چند عامل اصلی انجام می‌شود؛ از جمله اندازه تومور، میزان درگیری غدد لنفاوی، وجود یا عدم وجود متاستاز (انتشار سرطان به بخش‌های دیگر بدن)، ویژگی‌های سلولی تومور و وضعیت گیرنده‌های هورمونی.
یکی از رایج‌ترین روش‌ها برای تعیین مرحله سرطان پستان، سیستم TNM است که سه بخش اصلی دارد:
- T (Tumor): اندازه و ویژگی‌های تومور اولیه در بافت سینه
- N (Node): میزان درگیری غدد لنفاوی اطراف سینه
- M (Metastasis): بررسی انتشار سرطان به اندام‌های دورتر بدن
ترکیب این اطلاعات به پزشک کمک می‌کند مرحله کلی سرطان را از مرحله صفر تا چهار مشخص کند.
برای بررسی دقیق وضعیت سرطان سینه و دریافت مشاوره تخصصی از دکتر امیر پاشا ابراهیمی، همین حالا برای تعیین وقت مشاوره اقدام کنید.
مراحل مختلف سرطان سینه از مرحله صفر تا چهار
درجه بندی سرطان سینه معمولاً با اعداد ۰، ۱، ۲، ۳ و ۴ مشخص می‌شود. هرچه عدد مرحله بالاتر باشد، معمولاً نشان‌دهنده گسترش بیشتر سرطان پستان است؛ البته نوع سرطان، ویژگی‌های مولکولی تومور و پاسخ بدن به درمان نیز اهمیت زیادی دارند.
| مرحله سرطان سینه | توضیح کلی | وضعیت بیماری |
|---|---|---|
| مرحله صفر | سرطان غیرتهاجمی | سلول‌های غیرطبیعی محدود به محل اولیه هستند |
| مرحله یک | سرطان محدود و کوچک | معمولاً تومور کوچک است و گسترش محدودی دارد |
| مرحله دو | گسترش بیشتر در سینه یا غدد لنفاوی نزدیک | ممکن است چند غده لنفاوی درگیر شده باشند |
| مرحله سه | سرطان پیشرفته موضعی | درگیری بیشتر بافت‌های اطراف یا تعداد بیشتری از غدد لنفاوی |
| مرحله چهار | سرطان متاستاتیک | انتشار سرطان به اندام‌های دور مانند استخوان، کبد یا ریه |
مرحله صفر سرطان سینه چیست؟
مرحله صفر که به آن سرطان درجا (Carcinoma in situ) نیز گفته می‌شود، ابتدایی‌ترین مرحله سرطان سینه است. در این حالت سلول‌های سرطانی هنوز از محل اولیه خود خارج نشده‌اند و به بافت‌های اطراف یا اندام‌های دیگر انتشار پیدا نکرده‌اند.
یکی از انواع شایع این مرحله، DCIS یا کارسینوم مجرایی درجا است که در مجاری شیری ایجاد می‌شود. تشخیص در این مرحله معمولاً با ماموگرافی و بررسی نمونه‌برداری انجام می‌شود.
مرحله اول سرطان سینه؛ سرطان محدود و اولیه
در مرحله اول سرطان سینه، تومور معمولاً کوچک است و هنوز گسترش قابل توجهی به سایر قسمت‌های بدن ندارد. این مرحله خود به دو گروه اصلی تقسیم می‌شود:
مرحله IA
در این وضعیت، تومور معمولاً اندازه کوچکی دارد و ممکن است هیچ درگیری در غدد لنفاوی وجود نداشته باشد.
مرحله IB
در برخی موارد، تعداد بسیار کمی از سلول‌های سرطانی در غدد لنفاوی مشاهده می‌شود، اما بیماری همچنان در محدوده اولیه قرار دارد.
درمان سرطان سینه مرحله اول معمولاً با توجه به نوع تومور، شرایط بیمار و نتایج آزمایش‌های تکمیلی تعیین می‌شود.
مرحله دوم سرطان سینه؛ افزایش اندازه تومور یا درگیری لنفاوی
در مرحله دوم، سرطان ممکن است بزرگ‌تر شده باشد یا به تعدادی از غدد لنفاوی نزدیک سینه گسترش پیدا کرده باشد. این مرحله معمولاً به دو گروه IIA و IIB تقسیم می‌شود.
ویژگی‌های احتمالی این مرحله شامل موارد زیر است:
- افزایش اندازه تومور نسبت به مراحل اولیه
- درگیری محدود غدد لنفاوی زیر بغل
- باقی ماندن سرطان در محدوده سینه و اطراف آن
انتخاب درمان در این مرحله ممکن است شامل ترکیبی از جراحی، شیمی‌درمانی، پرتودرمانی، درمان هورمونی یا درمان‌های هدفمند باشد.
مرحله سوم سرطان سینه؛ سرطان پیشرفته موضعی
مرحله سوم سرطان سینه به این معنا نیست که سرطان حتماً به اندام‌های دور بدن رسیده است، بلکه معمولاً نشان‌دهنده گسترش بیشتر در ناحیه سینه، پوست، دیواره قفسه سینه یا تعداد بیشتری از غدد لنفاوی است.
این مرحله به سه دسته تقسیم می‌شود:
مرحله IIIA
ممکن است تومور بزرگ‌تر شده باشد یا چند غده لنفاوی اطراف سینه درگیر شده باشند.
مرحله IIIB
در این مرحله، سرطان ممکن است پوست سینه یا دیواره قفسه سینه را درگیر کرده باشد.
مرحله IIIC
معمولاً تعداد بیشتری از غدد لنفاوی مانند غدد بالای استخوان ترقوه ممکن است درگیر شوند.
درمان مرحله سوم معمولاً نیازمند برنامه درمانی ترکیبی و دقیق است که بر اساس ویژگی‌های سرطان هر فرد تنظیم می‌شود.
مرحله چهارم سرطان سینه؛ سرطان متاستاتیک
مرحله چهارم زمانی تشخیص داده می‌شود که سرطان از سینه و غدد لنفاوی اطراف عبور کرده و به قسمت‌های دیگر بدن منتشر شده باشد. این انتشار ممکن است در استخوان‌ها، ریه، کبد یا مغز مشاهده شود.
در این مرحله هدف درمان معمولاً کنترل بیماری، کاهش علائم، افزایش کیفیت زندگی و کنترل رشد سرطان است.
نوع درمان به عواملی مانند موارد زیر بستگی دارد:
- نوع سلول‌های سرطانی
- وضعیت گیرنده‌های هورمونی
- وضعیت HER2
- شرایط عمومی بیمار
تفاوت درجه سرطان سینه با مرحله سرطان سینه چیست؟
مرحله سرطان (Stage) نشان می‌دهد سرطان تا چه اندازه در بدن گسترش پیدا کرده است. اما درجه سرطان (Grade) به ظاهر سلول‌های سرطانی زیر میکروسکوپ و میزان شباهت آن‌ها به سلول‌های طبیعی مربوط می‌شود.
درجه‌بندی سلولی معمولاً شامل موارد زیر است:
- Grade 1: سلول‌ها شباهت بیشتری به سلول‌های طبیعی دارند.
- Grade 2: تغییرات متوسط در سلول‌ها دیده می‌شود.
- Grade 3: سلول‌ها غیرطبیعی‌تر هستند و احتمال رشد سریع‌تر وجود دارد.
چه عواملی در تعیین مرحله سرطان سینه اهمیت دارند؟
دکتر سرطان سینه برای تعیین دقیق درجه بندی سرطان سینه تنها به اندازه تومور توجه نمی‌کند، بلکه عوامل مختلفی را بررسی می‌کند:
- نتیجه نمونه‌برداری از بافت سینه
- بررسی غدد لنفاوی
- تصویربرداری‌هایی مانند MRI، سونوگرافی یا سی‌تی‌اسکن در صورت نیاز
- آزمایش گیرنده‌های هورمونی (ER و PR)
- بررسی وضعیت HER2
این اطلاعات تصویر کامل‌تری از رفتار سرطان ارائه می‌دهد و به انتخاب درمان مناسب کمک می‌کند.
آیا مرحله سرطان سینه روی روند درمان تاثیر دارد؟
مرحله سرطان یکی از مهم‌ترین عوامل در انتخاب روش درمان است. با این حال، تنها عامل تعیین‌کننده نیست. دو بیمار با یک مرحله مشابه ممکن است به دلیل تفاوت در نوع سلول‌های سرطان، وضعیت هورمونی یا شرایط جسمی، درمان‌های متفاوتی دریافت کنند.
تشخیص زودهنگام سرطان سینه می‌تواند نقش مهمی در افزایش گزینه‌های درمانی داشته باشد؛ به همین دلیل انجام معاینات منظم و مراجعه سریع در صورت مشاهده علائم اهمیت زیادی دارد.
برای ارزیابی دقیق شرایط بیماری، بررسی گزارش پاتولوژی و دریافت برنامه درمانی اختصاصی، می‌توانید با دکتر امیر پاشا ابراهیمی مشاوره تخصصی داشته باشید.
مشاوره و رزرو نوبت از دکتر امیر پاشا ابراهیمی
